Hướng dẫn bảo mật cơ bản khi vận hành website doanh nghiệp

Hướng dẫn bảo mật cơ bản khi vận hành website doanh nghiệp
Hướng dẫn bảo mật cơ bản khi vận hành website doanh nghiệp

Có một khách hàng từng gọi điện gấp cho đội ngũ chúng tôi lúc nửa đêm, website bán hàng của công ty anh đột nhiên bị chuyển hướng sang một trang cờ bạc lạ hoắc mỗi khi khách truy cập, trong khi anh khẳng định “không đụng gì vào website suốt mấy tháng nay”. Kiểm tra kỹ mới phát hiện, một plugin cũ không được cập nhật từ lâu đã tồn tại lỗ hổng, kẻ xấu lợi dụng chèn mã độc vào, và vì không có bản sao lưu gần nhất nên việc khôi phục mất gần hai ngày, ảnh hưởng trực tiếp tới doanh thu bán hàng trong đúng đợt cao điểm. Câu chuyện này không hiếm gặp với các doanh nghiệp vận hành website mà chưa thực sự chú trọng khâu bảo mật, dù đây là việc hoàn toàn có thể phòng tránh nếu áp dụng đúng những bước cơ bản.

Rủi Ro Bảo Mật Thường Gặp Với Website Doanh Nghiệp

Rủi Ro Bảo Mật Thường Gặp Với Website Doanh Nghiệp
Rủi Ro Bảo Mật Thường Gặp Với Website Doanh Nghiệp

Tấn công dò mật khẩu, chèn mã độc là hai hình thức tấn công phổ biến nhất mà chúng tôi thường gặp khi xử lý sự cố cho khách hàng, và cả hai đều có thể phòng tránh khá đơn giản nếu hiểu đúng cơ chế. Tấn công dò mật khẩu (brute force), nói dễ hiểu, là việc kẻ xấu dùng phần mềm tự động thử hàng nghìn tổ hợp mật khẩu khác nhau liên tục cho tới khi trúng mật khẩu quản trị thật của website. Nếu mật khẩu admin của bạn quá đơn giản, kiểu “admin123” hay trùng với ngày sinh, khả năng bị dò trúng cao hơn nhiều so với mật khẩu dài, phức tạp. Chèn mã độc thường lợi dụng những lỗ hổng kỹ thuật để chèn thêm đoạn mã lạ vào website, có thể dùng để đánh cắp dữ liệu khách hàng, chuyển hướng người dùng sang trang lừa đảo, hoặc âm thầm khai thác tài nguyên máy chủ mà chủ website không hề hay biết trong thời gian dài.

Lỗ hổng từ plugin, phần mềm không cập nhật cũng là nguyên nhân phổ biến không kém, và chính là điều đã xảy ra với khách hàng chúng tôi nhắc tới ở đầu bài. Với các website dùng nền tảng WordPress (hệ quản trị nội dung phổ biến nhất hiện nay), phần lớn tính năng mở rộng đều thông qua plugin do bên thứ ba phát triển. Mỗi plugin này đều có thể tồn tại lỗ hổng bảo mật theo thời gian, và nhà phát triển thường phát hành bản vá để khắc phục. Nếu doanh nghiệp không cập nhật plugin, theme (giao diện) và cả phần lõi WordPress thường xuyên, website sẽ tồn tại những “cánh cửa mở” mà kẻ xấu có thể lợi dụng, kể cả khi chủ website không hề chủ động làm gì sai.

Các Bước Bảo Mật Cơ Bản Nên Áp Dụng Ngay

Các Bước Bảo Mật Cơ Bản Nên Áp Dụng Ngay
Các Bước Bảo Mật Cơ Bản Nên Áp Dụng Ngay

Cập nhật phần mềm và chứng chỉ SSL định kỳ là bước nền tảng đầu tiên mà chúng tôi luôn khuyên mọi doanh nghiệp thực hiện, dù website đã vận hành ổn định nhiều năm, điều đó không có nghĩa là an toàn tuyệt đối. Nên dành thời gian cố định, ví dụ mỗi tháng một lần, kiểm tra và cập nhật toàn bộ plugin, theme, phiên bản lõi của hệ quản trị nội dung lên bản mới nhất. Việc này chỉ tốn khoảng mười lăm tới ba mươi phút nhưng giúp vá gần như toàn bộ lỗ hổng đã được phát hiện và công bố trước đó. Chứng chỉ SSL (công nghệ mã hóa giúp trang web hiển thị biểu tượng ổ khóa, địa chỉ bắt đầu bằng “https”) cũng cần được gia hạn đúng hạn, vì nếu để hết hạn mà không gia hạn kịp, trình duyệt sẽ cảnh báo “không an toàn” ngay khi khách truy cập, ảnh hưởng nghiêm trọng tới lòng tin của khách hàng dù website thực ra không hề bị tấn công.

Sao lưu dữ liệu website thường xuyên là bước quan trọng nhất khi sự cố bảo mật thực sự xảy ra, và đây chính xác là điều mà vị khách hàng nhắc ở đầu bài đã bỏ sót. Dù đã áp dụng mọi biện pháp phòng ngừa, không có gì đảm bảo website an toàn tuyệt đối. Điều quan trọng là khi sự cố xảy ra, doanh nghiệp có thể khôi phục nhanh chóng từ bản sao lưu gần nhất, thay vì phải xử lý từ con số không. Chúng tôi khuyên nên thiết lập sao lưu tự động hằng ngày đối với website có giao dịch thường xuyên như website bán hàng, và lưu bản sao lưu ở một nơi tách biệt với máy chủ chính, tránh trường hợp cả dữ liệu gốc lẫn bản sao lưu cùng bị ảnh hưởng nếu máy chủ gặp sự cố.

  • Đặt mật khẩu quản trị dài, kết hợp chữ hoa, chữ thường, số và ký tự đặc biệt
  • Bật xác thực hai lớp (2FA) cho tài khoản quản trị nếu nền tảng hỗ trợ
  • Giới hạn số lần đăng nhập sai liên tiếp để chặn tấn công dò mật khẩu tự động

Tham Khảo Hướng Dẫn Sử Dụng Công Cụ Web, Phần Mềm Và Bảo Mật Từ Chuyên Gia

Tham Khảo Hướng Dẫn Sử Dụng Công Cụ Web, Phần Mềm Và Bảo Mật Từ Chuyên Gia
Tham Khảo Hướng Dẫn Sử Dụng Công Cụ Web, Phần Mềm Và Bảo Mật Từ Chuyên Gia

Công cụ giám sát và cảnh báo bất thường cũng đáng để đầu tư với những doanh nghiệp có website quan trọng, hoạt động kinh doanh phụ thuộc nhiều vào kênh trực tuyến. Những công cụ này hoạt động theo nguyên lý theo dõi liên tục các thay đổi bất thường trên website, ví dụ file lạ xuất hiện, lưu lượng truy cập tăng đột biến vào giờ khuya, hay có ai đó cố đăng nhập nhiều lần thất bại, rồi gửi cảnh báo ngay qua email hoặc tin nhắn cho quản trị viên, giúp phát hiện sự cố sớm hơn nhiều so với việc chỉ phát hiện khi khách hàng phàn nàn như trường hợp vị khách hàng chúng tôi kể ở đầu bài. Bên cạnh phần bảo mật, việc nắm vững các cấu hình kỹ thuật cơ bản khác của website cũng giúp quản trị viên chủ động hơn, ví dụ tham khảo hướng dẫn tạo file robots cho website để kiểm soát tốt hơn phần nào của website được phép cho các công cụ tìm kiếm truy cập.

Quy trình xử lý khi phát hiện sự cố cũng cần được chuẩn bị trước, thay vì để tới lúc sự cố thực sự xảy ra mới cuống cuồng tìm cách xử lý. Chúng tôi luôn khuyên doanh nghiệp chuẩn bị sẵn một quy trình đơn giản: ngay khi phát hiện dấu hiệu bất thường, việc đầu tiên là cách ly website khỏi truy cập công khai (tạm thời chuyển sang chế độ bảo trì), sau đó liên hệ ngay đơn vị kỹ thuật để rà soát, đồng thời chuẩn bị khôi phục từ bản sao lưu gần nhất nếu cần. Có sẵn quy trình rõ ràng giúp rút ngắn đáng kể thời gian website bị gián đoạn so với việc phải vừa xử lý vừa tìm hiểu cách làm ngay lúc sự cố đang diễn ra. Nếu doanh nghiệp bạn đang cần thiết lập email chuyên nghiệp đi kèm với hạ tầng website an toàn hơn, có thể tham khảo thêm lý do nên sử dụng email theo tên miền riêng cho doanh nghiệp để có thêm góc nhìn về việc xây dựng hạ tầng số đáng tin cậy.

Với những doanh nghiệp đang trong giai đoạn xây dựng mới hoặc nâng cấp website bán hàng, việc lựa chọn đơn vị thiết kế có tư duy bảo mật ngay từ đầu cũng quan trọng không kém việc chăm chút giao diện đẹp mắt. Nếu bạn đang tìm đơn vị hỗ trợ xây dựng nền tảng bán hàng vừa chuyên nghiệp vừa chú trọng an toàn dữ liệu khách hàng, có thể tham khảo dịch vụ từ web bán hàng chuyên nghiệp để có thêm lựa chọn phù hợp.

Ngoài các bước bảo mật kể trên, việc hiểu đúng cách trỏ tên miền, cấu hình host cũng giúp quản trị viên tránh những sai sót kỹ thuật có thể vô tình tạo ra lỗ hổng. Có thể tham khảo thêm hướng dẫn cách trỏ tên miền về host đơn giản và nhanh chóng nếu bạn đang cần nắm vững thêm phần cấu hình hạ tầng cơ bản này.

Kết Luận

Kết Luận
Kết Luận

Bảo mật là việc cần làm liên tục, không phải một lần rồi thôi, khác hẳn suy nghĩ “cài đặt xong là an toàn mãi mãi” mà nhiều doanh nghiệp, trong đó có vị khách hàng nhắc ở đầu bài, từng mắc phải. Nên có đối tác kỹ thuật hỗ trợ khi cần thiết, đặc biệt nếu doanh nghiệp không có nhân sự IT chuyên trách theo dõi website hằng ngày. Chỉ cần dành ra vài chục phút mỗi tháng để cập nhật phần mềm, kiểm tra sao lưu, bạn đã giảm được phần lớn rủi ro bảo mật phổ biến nhất mà website doanh nghiệp thường gặp phải.